Asmîn

Yarı Apokrif eserler şöyle sıralanır:

1- Elçilerin Didaskaliye Kitabı: Elçilik işleri diye bilinen altı kitaba kaynaklık eden bu tarihi şaheserin değerini kimse inkar edemez. Didaskaliya kitabı, kilisedeki tüm rütbelerin mevzuatı; dua, oruç ve benzeri gibi inanlıların yapması gerekli dini görevler üzerine çeşitli kilise kanunlarını içerir. Bu kanunlar, III. asrın başlarında yaşamış kimi kilise ataları tarafından kendilerinden önce gelen Elçilerin, Müjdecilerin ve Azizlerin ananeleri temel alınarak oluşturulmuştur. Yaşadıkları dönemin adet ve geleneklerine göre eserde düzenlemeler yapmış ve bunu 12 Elçiye maletmişlerdir. Didaskaliya�nın Yunanca orjinali kayıptır. Ancak Tanrı�ya şükürler olsun ki, kitabın yazılma tarihine yakın olan III. yüzyıla ait bir Süryanice nüshası bulunmaktadır. Eserin ilk baskısı, 18.yüzyılın başında Tuscanya Arşidük�ü Eusebius Renaudot�a armağan ettiği Paris�teki örneği göz önüne alınarak, 1852 yılında Leipzig�de P. Lagarde tarafından yapılmıştır. Daha sonra bayan Gibson tarafından 1903�de tekrar Londra�da basılmış ve pek çok Avrupa diline (Fransızca�ya 1912�de Frabcis Nau) tarafından çevrilmiştir. 1204 yılında yazılmış bir nüshası Humustaki Kütüphanemizde bulunmaktadır.

2- Müjdeci Aday�ın Öğretisi: Çok eski bir şiir olup, Müjdeci Aday ve halefi Agay�ın varlığını göstermektedir. Eser, Filistin�de hastaları ilaçsız iyileştiren Rab Mesih�in haberlerini duyan Urfa Kralı Kara Abgar�ın, Rab Mesih�i, hastalığını iyileştirmesi ve krallığını onunla paylaşması için çağırmasına tanıklık eder. Rab Mesih, göğe yükseldikten sonra, Havarilerden birini, kralı ruhsal ve bedensel yönden iyileştirmek için krala göndereceğini söylemiştir. Bu görev için görevlendirilen Aday, Pantikusti�den sonra Kralı ziyaret edip, iyileştirmiş ve Hıristiyanlığa davet etmiştir. Kralla beraber, putperestler ve Yahudiler de Hıristiyanlığı kabul ettiler. Bunun üzerine Mor Aday, Putperestlerin tüm heykellerini yıktı ve Urfa�da ilk kiliseyi inşa ettirdi ve ölümüne kadar bu kilisenin tüm işleriyle ilgilendi. Aday öldükten sonra bu görevi halefi Agay üstlenmiştir. Ölümünden sonra Aday Urfa Krallarının bulunduğu mezarlığa konmuştur. Doğu uzmanı Batılı tarihçileri (Oryantalist) bu olayın II. yüzyılın ortalarında meydana geldiğini iddia etseler de; bizler kilise tarihimizle ilgili kitabımızda bu olayın I. yüzyılda vuku bulduğunu ispat ettik. (Al-Durar Al-Nafisa, S.76,197 )

Tarihçi Usebiyos Kesaroyo (Eusebius), kendisine ulaşan Aday öğretisinin asıl nüsha ile aynı olduğunu bilmekteydi. Fakat IV. yüzyılın sonlarında buna bazı ilaveler yapılmıştır. Örneğin, Kral Abgar�ın elçisinin Rab Mesih�in resmini Ona getirmesi, ve Clodius Sezar�ın (41-54) karısı Brotonica�nın Haç�ı buluşu gibi hayali hikayeler sonradan eklenmiştir. Haç�ın bulunuşu olayının Heleni�in öyküsünden alındığı açıktır. Bu eser G. Phillips tarafından ingilizceye tercüme edilmiş ve 1867 yılında Londra�da basılmıştır.

Kudüs�teki Mor Markos kütüphanemizde, Clemis�in 8 bölüm halinde yazdığı, rabbimizin Ahidi, urfalı Mor Yakup tarafından 687�de süryaniceye çevrilen Clemis�in 2.kitabı; ve Aday�ın öğretisini 153 ve 247 numaralarda eserleri bulunmaktadır.

__________________