05-24-2008, 12:23 AM
|
#11 (permalink) | |||||||||||||
|
SÜRYANİ BİLGİNLERİ VE ÜNLÜ YAZARLARI
1. Urfalı Favlus Bar Arko ( Ö- 200 ) 2. Bardayson (Ö- 222) 3. Nusaybinli Barthkyomo Tumayis (3.Asır) 4. Urfalı Teofil (Ö-309) 5. Eşayo Bar Hadbu (Ö-327) 6. Episkopos Milis (Ö- 341) 7. Şemun Barsaboe (Ö- 343) 8. İran'lı Afrahat (Ö-346) 9. Humus Episkoposu Baseliyos (Ö- 359) 10. Episkopos Filun (Ö-382) 11. Nusaybinli Mor Efrem (Ö- 373) 12. Asuno (4.Asır) 13. Papaz Abeşmayo (Ö- 404) 14. Diyarbakırlı İshok (Ö-418) 15. Diyarbakırlı Rahip Dodo (5.Asır) 16. Grigoriyos İhidoyo (5.Asır) 17. Ksustus (5.Asır) 18. Kurillune (5.Asır) 19. Katulikos Ahi (Ö- 415) 20. Katulikos Ma'no (Ö- 420) 21. Mor Marutha (Ö-421) 22. Urfa Metropoliti Rabula (Ö- 435) 23. Episkopos Balay ( 5.Asır) 24. Urfalı Mşamşono Yakup (Ö- 451) 25. Rahip Şmuel (Ö- 458) 26. Papaz Şmuel (5.Asır) 27. Papaz Kuzma (Ö-472) 28. Papaz Petrus (Ö- 490) 29. Urfalı İshok (Ö- 491) 30. Urfalı İshok Trayono (Ö-522) 31. Horiepiskopos Pulikarpus (Ö-508) 32. Estefan Barsavdayla (Ö-510) 33. Mşamşono Şemun Kukoyo (Ö-514) 34. Antakyalı Yuhanon Rufos (Ö-515) 35. Papa Yeşu Estunoro (Ö-515) 36. Suruçlu Mor Yakup (Ö- 521) 37. Urfalı Habib (6.Asır) 38. Filüksinos Dmabuğ (Menbeç) (Ö-523) 39. Barlaha Nziro (6.Asır) 40. Şemun Rişdayro Dlikin ( 6.Asır) 41. Kaluniki Episkoposu Favlus (Ö- 528) 42. Diyarbakır Metropoliti Mara (Ö-529) 43. Rişaynoyulu Sarkis (Ö-636) 44. Yuhanon Dtelo (Ö-538) 45. Antakyalı Mor Severiyos (Ö- 538) 46. Yuhanon Baraftunya (Ö-538) 47. Şemun Dbeth Arşam ( 6.Asır) 48. Şmuel Rişaynoyo (6.Asır) 49. Alkunath İkumunios ( 6.Asır) 50. Episkopos Tuma (Ö-542) 51. Zharyo Mlilo (6.Asır) 52. Salahlı Daniyel (Ö-542) 53. Yuhanon Trayonö (Ö- 544) 54. Rahip Eliyo (6.Asır) 55. Muşe Egloyo (Ö- 550) 56. Mor Ahudeme (Ö- 575) 57. Rahip Sarkis (Ö- 577) 58. Burudanlı Mor Yakup (Ö-578) 59. Kuryakos Dtelo (6.Asır) 60. Sarkis Barkaryo (Ö-580) 61. Antakya Patriği Favlus Trayonö (Ö-581) 62. Papaz Kuro Dbatnon (Ö-582) 63. Efesli Yuhanon (Ö-587) 64. Fetrus Tlithoyo (Ö-591) 65. Yulyane Trayonö (Ö- 595) 66. Diyarbakırlı Abrohom (Ö-598) 67. Yuhanon Fsaltus (Ö-600) 68. Rufine Tagoro Dsimo ( 6.Asır) 69. Papaz Şemun (6.Asır) 70. Sarkis Estunoro ( 6.Asır) 71. Telo Metropoliti Favlus (7.Asır) 72. Mşamşono Tuma (Ö-617) 73. Urfa Metropoliti Favlus (Ö-619) 74. Diyarbakır Metropoliti Kuryakos (Ö-623) 75. Abo Favlus (Ö-624) 76. Tuma Harkeloyo (Ö-627) 77. Atanasiyos Kadmoyö (Ö-631) 78. Episkopos Severiyos (Ö-643) 79. Papaz Tuma (Ö-636) 80. Papaz Emavus (7.Asır) 81. Yuhanon Dsedrav (Ö-648) 82. Marutha Dtagrit (Ö-649) 83. Busar Metropoliti Yuhanon (Ö-650) 84. Uruşalim Papazı Andrevos (7.Asır) 85. Yuhanon Nikor (7.Asır) 86. Tagrit Mafiryonosu Danho Kadmoyo (Ö-659) 87. Diyarbakırlı Yanovrin (Ö-665) 88. Sevire Sabuhat (Ö-667) 89. Rahip Aytaloho (7.Asır) 90. Episkopos Yuhanon (7.Asır) 91. Halep Metropoliti Matay (Ö- 669) 92. Episkopos Severiyos (7.Asır) 93. Raban Sabervay (7.Asır) 94. Ramyeşu, Gabriel Dbeth Raban (7.Asır) 95. Patrik İkinci Severiyos (Ö-681) 96. Diyarbakırlı Tuma (7.Asır) 97. Diyarbakırlı Atanasi (7.Asır) 98. Afilugriyos (7.Asır) 99. Atanasiyos Bolidoyo (Ö-686) 100. Abrohom Nahşirtonö (Ö- 686) 101. Tagrit Mafiryonusu Yuhanon (Ö-688) 102. Papaz Şemun Dayro Dkennişrin (7.Asır) 103. Urfalı Mor Yakup (Ö-708) 104. Episkopos Avtaliyus (8.Asır) 105. Papaz Şemun (Ö-710) 106. Diyarbakırlı Mor Tevdute (Ö-729) 107. Şemun Rişdayro dıaraboye (Ö-710) 108. Papaz Şemun Şmiştoyo (8.Asır) 109. Garmaniki Episkoposu David (8.Asır) 110. Tarihçi Muşe Dbeth Nahle (8.Asır) 111. Eliyo Kadmoyo (Ö-723) 112. Dayroyo Tubono (8.Asır) 113. Mşamşono Sobo (Ö-726) 114. Mor Gevergi Efiskufo Dıame (Ö-725) 115. Sbar Yeşu (8.Asır) 116. Mor Şemun Dzayte (Ö-734) 117. Urfa Metropoliti Kustantin (Ö-735) 118. Yuhanon Ataraboyo (Ö-738) 119. Doniyel Bar Muşe (8.Asır) 120. Yuhanon Bar Şmuel ( 8.Asır) 121. Urfalı Favko (8.Asır) 122. Metropolit Yuhanon Trayono (Ö- 752) 123. İvannis Kadmoyo (Ö-754) 124. Şigor Episkoposu Eliyo (Ö-758) 125. Turabdin Metropoliti Kuryakos ( 8.Asır) 126. Rahip Laazar Dbeth Kandasi (Ö-773) 127. Dayroyo Dzuknin (Ö- 775) 128. Antakya Patriği Mor Gevergi (Ö-790) 129. Rahip Tevdusi (Ö-806) 130. Eliyo Horonoyo (9.Asır) 131. Teudoros Barzarudi (9.Asır) 132. Şemun Baramroye (Ö-815) 133. Abo David Barfavlus (9.Asır) 134. Antakya Patriği Kuryakos (Ö-817) 135. Atnus Malfonö (Ö-818) 136. Kartminli Tarihçi (Ö-819) 137. Tagritli Habib Abu Rayta (Ö-828) 138. Laazar Barsobto (Ö-829) 139. Urfa Metropoliti Teodosiyos (Ö-832) 140. Tuma Estunoro (Ö-837) 141. Urfa Metropoliti Benyomin (Ö-843) 142. Tagritli Raban Antun (Ö-845) 143. Mor Diyonosiyos Talmahroyo (Ö-845) 144. Nusaybinli Navno (Ö-845) 145. Metropolit Arabi (Ö-850) 146. Rahip Barhadbşabo (9.Asır) 147. Papaz Danho (9.Asır) 148. Dara Episkoposu İvannis (Ö- 860) 149. Episkopos Yakup (Ö-860) 150. Rahip Şemun Dhasan Mansur (Ö-861) 151. Antakyalı Rahip Sevire (Ö-861) 152. Raban Doniyel Dbethbotin (9.Asır) 153. Nusaybin Episkoposu İshok (9.Asır) 154. Yuhanon Rbioyo (Ö-873) 155. İğnatiyos Trayonö (Ö-883) 156. Patrik Teodosiyos (Ö-896) 157. Nusaybinli Mşamşono Zvaro (10.Asır) 158. Garşun Ahısnoyo (10.Asır) 159. Eyub Manemoyo (10.Asır) 160. Muşe Bar Kifo (Ö-903) 161. Malatya Metropoliti Hazkiyel (Ö-905) 162. Diyonosiyos Trayonö (Ö-909) 163. Rahip Rufael, Binyomen (Ö-925) 164. Filozof Danho (Ö-925) 165. Nusaybinli Mşamşonö Şemun (Ö-950) 166. Mifarket Metropoliti Yakup (Ö-967) 167. Yahya Baradi (Ö-974) 168. Episkopos Atanasiyos (Ö-982) 169. Episkopos Matay (10.Asır) 170. Hasan Barkümar (10.Asır) 171. Elath kul Elon'un yazarı Urfalı Episkopos (10.Asır) 172. Atanasiyos Rbioyo (Ö-1002) 173. Abo Yuhanon Talmid Marun (Ö-1003) 174. İsa Barzavro (Ö-1007) 175. Barkiki (Ö-1016) 176. Rahip Laazar (Ö-1024) 177. Turabdin Metropoliti Yuhanon (Ö-1035) 178. Malatya Rahip Yusuf (Ö-1058) 179. Yuhanon Barşuşan (Ö-1072) 180. Abu Alfasıl Said, Abu Nasır Yahya (11.Asır) 181. Rahip Sarkis (11.Asır) 182. Malatya Metropoliti İğnatiyos Tlithoyo (Ö-1094) 183. Said Barsabuni (Ö-1095) 184. Diyonosiyos Barmavdyonö (Ö-1120) 185. Atanasiyos Ştithoyo (Ö-1129) 186. Baseliyos Abu Galıb Barsabuni (Ö-1129) 187. Rahip Mihoyel (Ö-1138) 188. Malatyalı Papaz Abdukos (11.Asır) 189. Gerger Metropoliti Timoteus (Ö-1143) 190. Yuhanon Barandrevos (Ö-1156) 191. Papaz Saliba (Ö-1164) 192. İğnatiyos Datrin Mafiryonö Dmadenho (Ö-1164) 193. Mardin Metropoliti Yuhanon (Ö-1165) 194. Baseliyos Barşumno (Ö-1169) 195. Gişum Metropoliti Eliyo (Ö-1171) 196. Diyonosiyos Bar Salibi (Ö-1171) 197. Gihon Episkoposu Abu Galıb (Ö-1177) 198. Kudüs Metropoliti İğnatiyos Rumanos (Ö-1183) 199. Rahip Ahrun (11.Asır) 200. Bar Vahbun (Ö-1193) 201. Mor Mihoyel Rabo (Ö-1199) 202. Diyarbakırlı Episkopos Yuhanon (Ö-1203) 203. Kudüs Metropoliti İğnatiyos Sohdo (12.Asır) 204. Episkopos Abrohom (Ö-1217) 205. Doğu Mafiryonusu Ğriğoriyos Yakup (Ö-1214) 206. Yeşu Seftonö (Ö-1214) 207. Patrik Yuhanon (Ö-1220) 208. Teflisli Yuhanon (Ö-1221) 209. Urfalı Hasnun (Ö-1227) 210. Urfalı Gabriel (Ö-1227) 211. Antakyalı Filozof Teudori (Ö-1235) 212. Urfalı Tarihçi Metropolit Yakup (Ö-1231) 213. Metropolit Yakup Bartalyo (Ö-1241) 214. Hasankeyfli Papaz Yeşu Dbeth Tuma (Ö-1248) 215. Metropolit Ğriğoriyos Yuhanon (13.Asır) 216. Basebrinli Baseliyos (Ö-1254) 217. Urfalı Maferyono Saliba (Ö-1258) 218. Patrik Yuhanon Bar Madani (Ö-1263) 219. Kaludiya Episkoposu Diyonosios Saliba (Ö-1275) 220. Diyoskoros Teudoros Hasan Zayid Metropoliti (Ö-1275) 221. Mor Ğriğoriyos Bar Ebroyo -Abul Faraç- (Ö-1286) 222. Abu Nasır (Ö-1290) 223. Abu Alhasan bar Mahruma (Ö-1299) 224. Metropolit Gabriel (Ö-1300) 225. Hah'lı Tuma (14.Asır) 226. Barsavm Safi Barebroyo Zuro (Ö-1307) 227. Rahip Yeşu bar Kilu (Ö-1309) 228. Patrik İkinci Mihoyel (Ö-1312) 229. Hah Episkoposu Kurillos (Ö-1333) 230. Bar Vahib (Ö-1333) 231. Rahip Yeşu Barkayrun (Ö-1335) 232. Raban Saliba Barkayrun (Ö-1340) 233. Mşamşono Abdallah (Ö-1345) 234. Hasankeyfli Metropolit Abullufa (14.Asır) 235. Mardinli Rahip Abrohom (Ö-1365) 236. Diyarbakır Metropoliti Yavsef Barğarib (Ö-1375) 237. Mardinli Rahip Doniyel (Ö-1382) 238. Patrik Abrohom Bargarib (Ö-1412) 239. Filüksinos Kotubo (Ö-1421) 240. Basebrinli Papaz Eşayo 1425 241. Papaz Sohdo (15.Asır) 242. Diyarbakırlı Papaz Şemun (Ö-1450) 243. Turabdin Patriği Kavme (Ö-1454) 244. Patrik Behnam Hedloyo (Ö-1454) 245. Doğu Mafıryonusu Madanli Barsavm (Ö-1455) 246. Basibrinli Papaz Yuhanon (15. Asır) 247. Musullu Hasan Barzavro (15. Asır) 248. Rahip Ğarib (Ö-1476) 249. Patrik Aziz Barsobtö (Ö-1491) 250. Rahip Melke Sako (Ö-1490) 251. Basibrinli Raban Yeşu (Ö-1492) 252. Patrik Yuhanon Barşella (Ö-1493) 253. Basibrinli Metropolit Gevargis (Ö-1495) 254. Papaz İsa Dbeth Şadad (Ö-1495) 255. Rahip David (Ö-1500) 256. Mardin Mşamşono Nuraldin (Ö-1500) 257. Basibrinli Papaz Aday (Ö-1502) 258. Hah'lı Metropolit Sarkis (Ö-1508) 259. Lübnanlı Patrik Nuh (Ö-1509) 260. Midyatlı Rahip Aziz (Ö-1510) 261. Zaz'lı Patrik Masut (Ö-1512) 262. Patrik I. Yakup (Ö-1517) 263. Metropolit Yavsef İbaroyo (Ö-1537) 264. Rahip Abdulaziz Dbethsalaki (16. Asır) 265. Doğu Mafiryonosu Abdulğani (Ö-1575) 266. Raban Yakup Kasuroyo (Ö-1575) 267. Patrik Namatallah (Ö-1587) 268. Kapadokya ve Urfa Metropoliti İvannis (Ö-1624) 269. Mşamşono Sarkis Dbeth Garir (Ö-1669 ) 270. Episkopos Hadayat Allah Kudaydoyö (Ö-1663) 271. Antakya Patriği İshok (Ö-1724) 272. Basibrinli Papaz Yuhanon (Ö-1729) 273. Mafiryono Şemun (Ö-1740) 274. Hori İbedyeşu (Ö-1750) 275. Diyarbakırlı Rahip Abdulnur (Ö-1752) 276. Mafiryono Şükrallah (Ö-1764) 277. Hori Yakup (Ö-1783) 278. Papaz Lahdo (18. Asır) 279. Metropolit Yakup (Ö-1804) 280. Episkopos Yuhanon (Ö-1825) 281. Papaz Yeşu (Ö-1816) 282. İdil'li Episkopos Gevargi (Ö-1847) 283. Metropolit Zaytun (Ö-1855) 284. Rahip Yeşu Ğaribo (Ö-1916) 285. Hori Matay Kunat (Ö-1927) 286. Mşamşono Naum Faik (Ö-1930) 287. Papaz Yakup Saka (Ö-1931) 288. Mşamşono Nematallah Danu (Ö-1951) 289. Patrik İğnatiyos Efrem Barsavm (Ö-1957) 290. Metropolit Bulus Behnam (Ö-1969) 291. Metropolit Hanna Dolabani (Ö-1969) 292. Horiepiskopos Aziz Günel (Ö-1997)
__________________ |
|||||||||||||
|
|
|
05-24-2008, 12:25 AM
|
#12 (permalink) | |||||||||||
|
Süryani Kütüphaneleri
Süryaniler, tarih boyunca din, felsefe ve diğer bilim dallarıyla ilgili birçok eserler yazmışlardır. Bu eserler genellikle manastırlarda oluşturulan kütüphanelerde toplanmıştı. Ancak tarih süreci içerisinde meydana gelen savaşlar ve yağmalamalar sonucu bu kiymetli eserlerin birçoğu kaybolmuş, kalanlar da çeşitli ülkelerin müzelerine dağılmıştır. Her biri gerçekten büyük kültür hazineleri olan Süryani kütüphanelerinden en önemlileri şunlardır: 1- Mor Gabriel (Kartmin) Manastırı Kütüphanesi: Farklı konularda yazılmış çok sayıda eserin bulunduğu bu kütüphaneye M.S. 734 yılında vefat eden Mor Şemun Dzeyte tarafından 180 kadar kitap kazandırıldı. Onun yeğeni olan Davut da kütüphanenin gelişmesi için çalışmalar yaptı. Daha sonra kitaplığın bulunduğu Kartmin Manastırı�nın Metropoliti Yuhanna (998-1034) parşomen kağıdı üzerine yazdığı yetmiş nüshayı kardeşinin oğlu rahip Emanuel kütüphaneye bağışladı. Kütüphanenin gelişmesinde önemli rol oynayan diğer kişiler ise 1169 yılında 270 kitabı yenileyerek kütüphaneye kazandıran Gabriel Bar Patrik ve kardeşi Elio ile Kfarsaltolu Muşe adındaki rahiplerdir. 2- Zukanin Manastırı Kütüphanesi: Bugün bilimsel kayıtlarda yer alan bu kütüphane ile ilgili bilgiler, Matay adındaki çileci bir aziz rahibin yaşam öyküsünde anlatılanlardan ibarettir. Öyküde bu manastırın kütüphanesinde çok değerli kitaplar bulunduğundan bahseder. 3- Diyarbakır Kilisesi Kütüphanesi: Dönemin Diyarbakır Metropoliti olan Mor Mari III, önemli kitap ve makalelerden oluşan çok zengin bir kütüphane oluşturmuştur. Metropolitin M.S. 529 yılında vefatından sonra bu kütüphanede bulunan eserler Diyarbakıra getirilmiştir. 4- Tel'ado Manastırı Kütüphanesi: Bu kütüphanenin bazı önemli kitapları bugün Britanya Müzesi'nde bulunmaktadır. (Sayı 740) Bu kitapların arasında Mor İshok'un 570 yıllarında yazılan seçkin şiirlerinin de bulunduğu eserler de yer almaktadır. Urfalı Mor Yakub'un ölümünden sonra, bu manastırdaki rahipler onun kitaplarını bu kütüphaneye getirmişlerdi. 5- Mor David Manastırı Kütüphanesi: Bu ismi taşıyan iki tane manastır bulunmaktadır. Birincisi Şam�ın güneyindeki Busar yakınlarında bulunmaktaydı ve Mor Hino Manastırı olarak da biliniyordu. Bu isimdeki diğer manastır ise Kennişrin kentinde yer alıyordu.6. Yüzyıl�ın ikinci yarısına ait Süryanice dökümanlarda her iki manastırdan da bahsedilmektedir. Sözkonusu kütüphane bu manastırlardan birine aitti. İçindeki kitaplar arasında Aziz Mor Severios�un tahmini olarak 6. Veya 7. Yüzyılda manastırın baş rahibi olan Daniel zamanında tamamladığı "Filotesi- Halkı Seven-" adlı kitabı bulunuyordu. Ancak bu kitap günümüzde Vatikan Kütüphanesi�nde yer almaktadır. 6- Mor Yuhanna Manastırı Kütüphanesi: Beth Zuğba�da bulunan manastırın kütüphanesinin adı, manastırın baş rahibi Pavlus dönemine ait Süryanice belgelerde üç kez geçmektedir. Bu kütüphaneden günümüze kalan eser, 586 yılında yazılmış olan çok eski bir İncil�dir. Çok değerli kabul edilen bu kitap, halen Floransa Kütüphanesi�nde bulunmaktadır. 7- Nayreb�in Mor Yuhanna Manastırı Kütüphanesi: Bu manastırın Halep yakınlarında kurulduğu tahmin edilmektedir. Yazımı 569 yılında tamamlanan ve Mor Filiksinos�un mektupları ile makalelerini ihtiva eden eser uzun yıllar boyunca bu kütüphanede muhafaza edilmiştir. Bu kitap şu anda Britanya Müzesi�nde bulunmaktadır. 8- Mor Muşe Manastırı Kütüphanesi: Nabık Dağı�nda kurulan manastırdaki kütüphanenin önemli kitaplarından olan, Mor Tumo Dahbo�nun 6. Yüzyılda tamamlanan son kitabı, bugün Britanya Kütüphanesi�nde bulunmaktadır. 9- Kfarbil�deki Mor Daniel Manastırı Kütüphanesi: Antakya�da bulunan manastırın kütüphanesinin kitaplarının çevirisini 599 yılında Muşe adındaki bir papaz tarafından yapılmıştır. Bu kitaplar halen Britanya Kütüphanesi�nde muhafaza edilmektedir. 10- Mor Kuryakus Manastırı Kütüphanesi: Bu manastır Tello yakınlarında bulunmaktaydı. Ancak kütüphaneden günümüze sadece üç kitap kalmıştır. 616 ve 617 yıllarında yazılmış olan iki tanesi Britanya Kütüphanesi�nde, yazımı 720yılında tamamlanmış olan diğeri ise Paris�teki Bibliothegne National Kütüphanesi�nde bulunmaktadır. 11- Amuda Manastırı Kütüphanesi: Suruçlu Mor Yakub�un 638 yılında yazdığı şiir (memre) kitabında manastırdan ve bunun baş rahibi Mor Şemun döneminden bahsedilmektedir. 12- Mor Matay Manastırı Kütüphanesi: Bu kütüphanenin yetkin ve nitelikli bir yapıya kavuşması 7.yüzyıl�da kitap sayısının artmasıyla gerçekleşti. 8. Yüzyılda buradaki değerli kitapların ünü birçok bölgeye yayılmıştı. Urfalı Mor Yakub�un 822 yılında yazdığı "Ştet Yevme" (Yaratılışının Altı Günü) adlı kitabı, bu kütüphanenin en değerli kitapları arasındaydı. Daha önce bulunduğu Diyarbakır Kütüphanesi�nden getirilen bu kitap, şu anda Musul�daki Keldani Kütüphanesi�nde korunmaktadır. Berlin Kütüphanesi�nde bulunan 326 numaralı el yasması bir eserde; Bar Hebreus�un tüm eserlerinin bu manastırın kütüphanesinde bulunduğu belirtilmektedir. 14. Yüzyıl�ın ortalarında yağmalamalar sonucu birçok eser tahrip edildi. 16.Yüzyıl�a gelindiğinde buradaki kitapların çok küçük bir kısmı geriye kalmıştı. Daha sonra yeniden dağılan bu kütüphanede 1845 yılında sadece 60 kitap bulunuyordu. 13- Mısır�daki Süryani Manastırı Kütüphanesi: 7.yüzyılda geniş bir coğrafyada tanınan bu kütüphanede manastırın değerli baş rahibi Nısibisli (Nusaybin) Abo Muşe�nin önemli emekleri vardır. Abo Muşe altı yıl süren ve 638 de son bulan Mısır�dan Bağdat�a yaptığı yolculuk sonrasında çok eski, değerli ve nadir bulunan kitapları bu kütüphaneye kazandırmıştır. 1084 yılından sonra kütüphanenin düzenlenmesi, kitapların ciltlenmesi çalışmalarında en büyük rolü oynayan kişi çok değerli ve bilgili bir rahip olan Maraşlı Barsom�dur. Bu rahip 1122 yılına kadar burada papaz olarak görev yapmıştır. ( Ayrıntılı bilgi için: Britanya Müzesi ve Kütüphanesi-sayı 323 ve Paris Bibliothegue Nationale Kütüphanesi- sayı 27) Bir nüshanın sayfa kenarına düşülen bir notta; Urfa, Diyarbakır, Malatya ve diğer şehirlerin yağmalanmasından sonra buradaki kitapların 15 deve yükü kadar olduğu ifade edilmektedir. 1624 yılında Tuma adındaki Mardinli bir papaz kütüphanede 403 adet kitap olduğunu belirtmiştir. (Ayrıntı için: Britanya Müzesi- sayı 374) Bu bilgilerin ışığında bu kütüphanenin Süryani kütüphanelerinin en zengini ve dünyadaki kütüphanelerin en eskilerinden biri olduğu söylenebilir. Mısır�daki bu kütüphanenin kitapları 17.yüzyıla kadar Vatikan, Paris, Petersburg ve de özellikle bu kitaplara sahip olmakla büyük gurur duyan Londra kütüphanelerine ulaştı. ( Buradaki kitapların Britanya Kütüphanesi�ne nasıl getirildiği konusunda ayrıntılı bilgi için: William Wright�ın British Museum�daki "Catalogue of Syriac Manuscripts" çalışmasının 3. Cildi- London 1872) Bunun yanında Abo Pula Manastırı�nda da çok zengin bir Süryani Kütüphanesi oluşturulmuştu. 11. Yüzyılda Süryani Manastırı�nın baş rahibi I. Konstantin zamanından sonra adından sıkça söz edilmiştir. (Ayrıntı için: Ninveli Mor İshok�un Britanya Müzesi�nde bulunan 695 numaralı kitabı) 14- Riş�ayno�daki Aspolos Manastırı Kütüphanesi: Kütüphane hakkında kayıtlarda bulunan en önemli bilgi manastırın ve Mardin�in Episkoposu olan Kunstantin�in M.S. 724 yılında kütüphaneye büyük miktarda kitap bağışında bulunduğudur. (Britanya Müzesi sayı-24) 15- Mor Barsavmo Manastırı Kütüphanesi: Buradaki kütüphanenin oluşturulması, manastırın 8.yüzyılın sonlarında Patriklik Merkezi haline gelişinden sonra gerçekleşmiştir. Çok değerli kitaplara sahip olan Atanasios VI, buraya beraberinde kitaplarını da getirmiştir. Patrik Mor Mihoyel da bir çok yazıyla kütüphaneyi zenginleştirmiştir. Humus Metropoliti Yusuf, 1196�da tamamladığı "Azizlerin Hayat Hikayeleri" adlı kitabında; kütüphanenin bu kitap dışında hiçbir eksiğinin olmadığını belirtmektedir. (Britanya Müzesi sayı 960) 16- Mor Yuhanon Manastırı Kütüphanesi: Bağdat Metropoliti Lazarus, Diyonosios�a atfedilen Argupagos adlı kitabı M.S. 824 yılından kısa bir süre sonra Dara yakınlarında bulunan Kurdis şehrindeki bu kütüphaneye hediye etmiştir. (Britanya Müzesi sayı 625) 17- Atnos Manastırı Kütüphanesi: Riş�ayno � Ras al Ayn- civarındaki Telbasam yakınlarında bulunan kütüphane, 8. Yüzyılın ortalarında Mifarkat Metropoliti Atanasios tarafından kuruldu. 740-1042 yılları arasında geçen sürede burada 15 Episkopos yetişti. Manastırdaki kütüphanecinin adı kayıtlarda Anastas olarak geçmektedir. (Britanya Müzesi sayı 934) 18- Mor Hananyo Manastırı Kütüphanesi: Mardin�in doğusunda bulunan ve Deyrulzafaran adıyla da bilinen manastırın kütüphanesi 8.yüzyılın sonlarında Mardin Metropoliti Mor Hananyo tarafından oluşturulmuştur. Daha sonraki Mardin metropolitlerinden Mor Yuhanon, 1165 yılında kütüphaneyi revize ederek yeniden düzenlemiştir. 19- Bar Gagi Manastırı Kütüphanesi: Kütüphanenin ilk oluşturulduğu dönemde çok sayıda kitabın usta hattat ve rahipler tarafından yazılmasında Marun�un öğrencisi olan AboYuhanon�un büyük katkısı olmuştur. Kütüphane bu çalışmalar sayesinde 990 yılından sonra zengin bir yapıya kavuşmuştur. 20- Malatya Kütüphanesi: Yuhanon Bar Şuşan (1072) değerli kitaplarını (el yazmalarını), büyük kilisede yer alan bu kütüphaneye armağan etmiştir. 21- Mor Markos Manastırı Kütüphanesi: Burası, Kudüs�teki Süryani Manastırı olarak bilinmektedir. Büyük çoğunluğu Macdeli Meryem Manastırı�nın kütüphanesinden kalan kitaplar 15.yüzyılın sonlarında burada bir araya getirildi. Sonraki dönemde burada bulunan Süryanice kitapların sayısı 350�nin üzerine çıkmıştır. 22- Kankart Manastırı Kütüphanesi: Diyarbakır yakınlarında bulunuyordu. Kitapları 12. yüzyılın ortalarında bir araya getirildi. 1203 yılında Diyarbakırlı Metropolit Yuhanna bunlara ilaveler yapmıştır. 23- Urfa Kütüphanesi: İki Elçi�nin Kilise�sindeki kütüphanenin kitapları bir araya getirilmesi son zamanlarda gerçekleşmiştir. Gerger�deki Mor Abhay Manastırı boşaltıldıktan sonra oradaki kitapların bir bölümü Urfa Kütüphanesi�ne getirilmiştir.
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
|
05-24-2008, 12:26 AM
|
#13 (permalink) | |||||||||||
|
SÜRYANİ ŞAİRLERİNİN BÖLÜMLERİ Süryani şairleri arasında "deha" ve kabiliyetli olarak nitelendirilebileceklerin yanında, orta, son tabaka ve gerilerde kalmış olanlar da vardır.
Birinci Kategoride; yetenekli, deha tacını giyen ve Yüce Tanrı'nın lütfuna mazhar olan ölümsüz şair Mor Efrem'i görüyoruz. Mor Efrem, yüreğinden taşan, hiçbir yapaylık ve kısıtlama taşımayan şiirleriyle, Hıristiyanlık inancının detaylarını ve kutsal sırlarını yansıttı. Üzerine damgasını vurduğu başarılı stiliyle hiçbir zaman kimseyi kopya etmemiştir. Edebi sanatların ustalıkla kullanılması; akıcılık, derinlik, yenilik ve sağlamlık Onun şiirlerinin belirgin özellikleridir. İkinci Kategoride; Urfalı Yakup, Bar Sobtho, Bar Kiki, Bar Sabuni ve Bar Andrevos gibi yetenekli olan şairleri görüyoruz. Yazım stilini ustalıkla oluşturan Bar Andrevos'un beyitlerini büyük bir doğallıkla yazmıştır. Onun bir çok şiiri birinci kategoriye dahil edilebilir. Diyarbakırlı İshok, Urfalı İshok, Suruçlu Yakup ve Barebroyo (Abulfaraç), deha ve kabiliyet gibi iki yeteneği kendilerinde toplamış şairlerdir. Suruçlu Mor Yakup yeni kavramlar üretmesiyle ve bunları eksiksiz bir şekilde incelemesiyle tanınmıştır. Onun sayısı yüzlerle ifade edilen şiirleri uzun olmalarına rağmen, hatadan uzak ve mükemmeldir. Suruçlu Yakup, şiirlerindeki sınırsız zenginlikle ve okuyucunun ilahi ilhamla yazan birisiyle karşılaştığını anlamasını sağlayan nüfuz eden bir nurla okuyucuyu etkiler. Barebroyo ise, şiirlerindeki zarif anlatımıyla, parlak stiliyle, doğal kafiyeleriyle ve büyüleyici, uyumlu, sanatsal formuyla okuyucuyu etkiler. Şiirlerine enfes bir giriş yaparak, bahçenin kapısını açarcasına başladığı şiirleri, okuyucuya onu sonuna kadar okumaktan başka bir çare bırakmaz. Ancak sona gelindiği zaman okuyucu artık ulaşılan noktadan sonrasını keşfetmek için büyük bir heyecan duymaktadır. Barebroyo'nun kusursuz şiirleri, Onun ruhunun ve sanatının gücünü; bilgisinin genişliğini, şiirsel yeteneğini gözler önüne sermektedir. Onun şiirlerindeki uyumu ve sadeliği çok az şair kendi eserlerinde yakalayabilmiştir. Rab Mesih'in çektiği acılarla ilgili olarak kaleme aldığı manzumesi güzel örneklerden bir tanesidir. Kurillune, Asuno, Mor Balay ve Urfa'lı Mor Yakup; parlak girişleriyle, sade anlatımlarıyla, ince üsluplarıyla ün yapmışlardır. Tikritli Antun, Malatyalı Hazkiyel, Bartalyolu Abunasar, Hedloyolu Patrik Behnam, Lübnanlı Patrik Nuh ve Turabdinli Mafiryan Şemun, şiirlerindeki güzel girişleriyle, düzgün, saf, sağlam üsluplarıyla Orta tabaka şairler arasında yer alırlar. Yukarıda bahsedilen şairlerden son ikisinin şiirleri (Lübnanlı Nuh'un bazı şiirlerinde kullandığı abartılı kafiyeler istisna edilirse) daha akıcı ve doğaldır. Zayıf şair olarak nitelendirilenlerden, bazıları hem iyi hem de kötü eserler üretmişlerdir. Onların şiirlerinin oluşumu sanatsal değil teknik metodların bir sonucudur. Bu sebepten dolayıdır ki, sanatlarını sunarken bazen başarılı bazen de başarısız olurlar. Bu şairlerden sonra, şiirleri ilkel, kaba, monoton olan ve yok denilecek kadar az güzellik taşıyan son tabaka şairler gelir. Şairleri dört kategoriye ayırmak mümkündür. Birinci Kategoride: Mor Efrem (373), Asuno, Kurillune (400), Diyarbakırlı İshok, Rabula (435), Urfalı İshok, Şemun Kukoyo ve gurubu (514), Suruçlu Yakup (521), Urfalı Yakup (708), Gevargi dAme (725), Bar Sobtho (829), Bar Kiki (1016), Bar Sabuni (1095), Gergerli Timoteus (1143), Bar Andreus (1156), Bar Madani (1263) ve Barebroyo (1286) sayılabilir. İkinci kategoride: Mor Barsavmo'nun öğrencisi Şmuel, David Bar Favlus (800), Takrit'li Antun (840), Danho, Malatyalı Hazkiyel (905), Bartalyo'lu Abunasar (1290), Basibrin'li Eşayo (1425), Hedloyo'lu Behnam (1454), Malke Sako (1490), Lübnanlı Nuh (1509) ve Turabdin'li Mafiryano Şemun (1740). Üçüncü kategoride: Bar vahbun (1193), Mihoyel Rabo (1199), Hananyo Ahısnoyo (1220), gramer kitabıyla Bartalyo'lu Yakup (1241), Bartalyo'lu Gabriel (1300), Yeşu Bar Hayrun (1335), Saliba Bar Hayrun (1340), Bar Şiyeullah (1493),Humus'lu Davut (1500), Zaz'lı Masut (1512), Nimetullah Nureddin (1587), Yuhanon Kudinoyo (1719), Katarbali (1783), Yuhanon Ganono (1825), Anhil'li Zaytun (1855), Naum Faik (1930) ve Yakup Saka (1931). Dördüncü kategoride ise: Abuğalıb (1177), Hasan Bar Zaruka, Basibrin'li Yeşu (1490), Cizreli İsa (1495), Hah'lı Abdo (1504) Habsınas'lı Papaz (1505), Hah'lı Sargis (1508), Yusuf İbaroyo (1537), Bar Garir (1685), Hidayetullah Kudinoyo (1693), Basibrin'li Yuhanon (1729), Bar Mirican (1804) ve Azah'li Gevargis (1847). Bu şairlerin arasında hayatlarını şiir yazmaya vakfedenler vardır. Mor Efrem ve Suruç'lu Mor Yakup gibi şairler yaşamları boyunca ciltlerce şiir yazdılar. İshok gibi şairler, eserlerini hacimli antolojilerde topladılar. Barebroyo ve Bar Favlus gibi orta dereceli (verimlilik bakımından) olanlarla beraber, Kurillune ve onun gibi bazı şairler yukarıdakilerle karşılaştırıldığında pek verimli sayılmazlar. Bu arada çalışmalarımızda sadece bir şiir veya birkaç dize yazan şairlere de rastladık. Şiirleri antolojilerde toplanıp muhafaza edilen şairler şunlardır: Mor Efrem, Diyarbıkrlı İshok, Suruçlu Yakup, Bar Favlus, Tigritli Antun, Bar Andrevos, Bar Madani, Barebroyo, Lübnanlı Nuh, Turabdin'li Şemun ve Yakup Saka. Öte yandan şiirlerine günümüzde ulaşılamadığından dolayı şiirleri hakkında açıklama veya eleştiri yapamadığımız şairler ise şunlardır: Vafa Oromoyo, Bardayson (222), Şemun Bar Saboe (344) Absamyo (400), Diyarbakır'lı Dodo, Mifarkit'li Marutha (420), Patrik I.Gevargi (790), Şemun Bar Amroyo (815), Malatyalı Yusuf (1055), Bar Şuşan (1072) ve Yakup Bar Salibi (1171). Şairleri bilinmeyen şiirlerimiz de vardır. Bunlardan bir tanesi XI. yüzyıldan önce Hititli Uriyo hakkında beşli, yedili ve onikili hece ölçüleriyle yazılmış lirik bir şiirdir. Daha sonraki şairler tarafından aynı tarzda yazılmış bir şiiri okuma fırsatı bulduk. Ayrıca "Gökten yeryüzüne inen, Göksel Ekmek olan Rab Mesih.." şeklinde başlayan, Başak bayramı ve Meryemana'nın övgüsü hakkında muhtemelen Bar Şuşan tarafından yedili hece ölçüsüyle yazılmış mükemmel bir şiir bulunmaktadır. Aynı zamanda Suruçlu Mor Yakup'u övdüğü bir başka şiiri de vardır. 12 hece ölçüsüyle yazılmış Şehit Mor Kuryakos hakkındaki şiir, şehit Bar Saboe ve şehit Bar Bıaşmen için yazılmış iki şiir ve bir Sugitho, munzevi Şalito hakındaki bir şiir, yedili hece ölçüsüyle yazılıp, alfabetik olarak düzenlenen, sofrada ve şarap içilirken söylenen ve "Sana Şükür ediyorum Tanrım" şeklinde başlayan Sugitho gibi, alfabetik olarak düzenlenen ve hikmet dolu sözler içeren yirmi iki şiir, bu şiirlerin birincisinde bir Olaf, ikincisinde ise bir beth vardır ve aynı şekilde devam eder.
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
|
05-24-2008, 12:27 AM
|
#14 (permalink) | |||||||||||
|
Süryani Şiirinin amaç ve konuları :
1- Dünya nimetlerinden uzaklaşmaya, tövbeye ve kurtuluş yoluna çağırır. Bu prensipler doğrultusunda bu şiirin en büyük temsilcileri özellikle ölümsüz şair Mor Efrem, sonra Mor İshok ve Suruçlu Mor Yakup�tur. Şairlerin her biri eşi benzeri olmayan şiirler bırakmışlardır. Bar Kiki'nin Suruci ölçüsüyle (on iki heceli) yazdığı, kendi ölümünü ve tövbesini tasvir ettiği şiiri de bu şaheserlerden biridir. 2- Açıklama (Detaylı Anlatım): Bu tür şiirler daha çok teolojik konuları ve kutsal kitap üzerine yorumları ele alırlar. Seçkin şair Suruçlu Mor Yakup bu alandaki önemli isimlerden biridir. Davud Bar Pavlus�un da ağaçları, türlerini, meyvelerini ve özelliklerini betimlediği güzel bir şiiri vardır. Arap Metropoliti Gevergis ve Laazar Bar Sobto�nun Kutsal Murun Gizini anlattıkları iki önemli şiirleri vardır. Tikritli Antun Ritur bir şiirinde Riş�Aynö (Rasel�Ayn) Şehrinin güzelliklerini betimlemiştir. Bunlardan başka Barebroyo'nun (Abulfaraç) İlkbahar ve çiçeklerle ilgili muhteşem şiirler yazmış ve Humuslu (Funikoyo) Davud�un da nostalji üzerine yazdığı güzel şiiri vardır. 3- Övgü: Bu tür şiirler şairlerimiz tarafından, Rab Mesih�i, Kutsal Kiliseyi, mevhibeleri ve kutsal gizlerini, Meryemana�nın erdemlerini, aziz ve şehitleri yüceltmek için kullanılmıştır. Örneğin; Mor Efrem�in, Kutsal Kilisenin gizlerini ve evlenmemenin erdemlerini anlattığı şiirlerinde, yazı inceliği, etkileyicilik, estetik hassasiyetiyle anlam derinliğini bir arada topladı. O�nun, Nusaybin Episkoposları hakkında yazdığı şiiri bir şaheserdir. Aynı şekilde Suruçlu Mor Yakup�un, iki Peygamber Musa ve Eliyo�yu, Mor Efrem�i, Vaftizci Yuhanna�yı, Şagirt Petrus ve Pavlus�u ve Urfa�nın şehitlerini övdüğü şiirleri de eşi benzeri olmayan yapıtlardır. Güzellik ve etkileyiciliklerinin yanında, bu şiirler yazarlarının estetik ve felsefik ustalıklarını sergilemektedirler. Bu kategoride Arap Episkoposu Gevergi�nin Sebastiya�nın (Sivas) şehitlerini ve Mor Severiyos�u yücelttiği iki şiiri, Bar Pavlus�un Episkopos Yuhannayı övdüğü güzel şiiri ve Tikrit�li Antun�un RişAyno�lu Sarkis ve Yusuf�u övdüğü şiirleri; retorik sanatının en güzel örneklerini sergilendiği eserlerdir. Şiirlerin en güzellerinden biri Bar Sabuni�nin Suruçlu Mor Yakup�u övdüğü şiiridir. Ancak hiç şüphesiz bu şiirlerin en ölümsüzü Gergerli Timoteus�un Efremi ölçüsüyle (yedili hece) yazdığı ve Meryemana�yı övdüğü şiiri olup, kolay anlaşılırlığı, dilin akıcılığı ve düzenli üslubuyla diğerlerinden ayrılmaktadır. Bunlardan başka Barebroyo�nun (Abulfaraç) kendi zamanının kilise atalarını öven akıcı ve güzel şiirleri önemlidir. Ayrıca Abunasar Bartalyo�nun Mor Matay�i yücelttiği ve retorik sanatının güzel bir örneği olan şiiri de, şairinin şiir sanatının en ince tekniklerini kullanabildiği göstermesi açısından önemlidir. Hedloyo�lu Behnam�ın şehit düşen Behnam, Bosus ve arkadaşlarını övdüğü üç muhteşem şiiri de mevcuttur. Bar Vahbun�un, Büyük Mihoyel ve Malatyalı yeğeni Yeşu�yu övdüğü şiirleri, Mihoyel Rabo�nun Mardin Metropoliti Yuhanon�u övdüğü şiiri ve Gabriel BarTalyo�nun Barebroyo ve kardeşi Safi�nin yaşamları üzerine yazdığı iki şiiri, orta dereceli şiirlerdir. Bununla beraber Yakup BarTalyo�nun, meşhur Doktorlardan beth Tuma�lı Fakır Aldulat ve Tag Aldulat hakkında yazdığı iki şiiri, renksiz ve doğal olmayan stili ile kalite olarak daha düşüktür. Aynı şekilde Anhil�li Zaytun�un de Mor Gabriel�i övdüğü şiirinde iyi beyitlerle beraber, nispeten daha zayıf beyitlere de rastlanır. Ancak, Yakup Saka�nın çağının alimlerini övdüğü şiirinde, güzel bir giriş ve iyi düzenlenmiş mısralar bulmak da mümkündür. 4- Ağıt: Süryani şiirimizin bazı bölümlerinde, ülkemizdeki istilalar ve savaşlardan kaynaklanan felaketlerin acılarına ve günahkar ruhlara yakılan ağıtlara rastlarız. Bazı ağıtlar; Bar Madani�nin Urfa�nın yıkılışını anlattığı, Yeşu Bar Hayrun�un Mardin Kırklar Kilisesinde ve Doğu ülkelerinde çekilen acılar üzerine yazdığı, Basibrin�li Eşayo�nun Timurlenk zamanında Turabdin�in başına gelen felaketleri anlattığı, Habsınaslı Papaz ve Basibrinli Yuhanon�un yörelerindeki Kürt istilası üzerine kaleme aldıkları şiirlerde olduğu gibi arka arkaya gelen felaketler sonucu ortaya çıkan keder ve acıları açıklamaktadır. Aynı şekilde Humus�lu Davut�un kaybolan Süryani Kitaplarından duyduğu üzüntü üzerine yazdığı şiiri ve Mardin�li Nımatallah�ın çektiği acı tecrubeleri üzerine kaleme aldığı şiirleri ağıtlara birer örnektir. Malatya�lı Yusuf ve Bar Şuşan�ın Malatya Şehiri ile ilgili yazdıkları ağıtlar ne yazık ki kaybolmuştur. Kardeşleri Muvaffak ve Mihoel�in ölümleri üzerine, ruhunun titreşimlerini sergilediği şiirlerinde de olduğu gibi, insanlar Ulitho dGabre (Erkekler için yakılan ağıt) hakkında ağıt yazmaya usta şair Barebroyo�dan (Abulfaraç) başka o kadar muhteşem bir şekilde eğilen olmamıştır. Bu ağıtlarında ruhunun derinliklerindeki tüm duyguları büyük bir samimiyetle sergilemiş, bu alanda birinci sınıf estetik şiirler ortaya koymuştur. Bu ağıtlara ek olarak Mafiryan Saliba ve Patrik Yuhanna Bar Madani üzerine yazdığı ağıtlar da örnek verilebilir. Ustası Humus�lu Papaz Toma�ya yazdığı ağıtla, Patrik Nuh; ve Musul Metropoliti Behnam ile Milibar Metropoliti Yusuf�a yazdığı iki güzel mersiyeyle Papaz Yakup Saka gibi şairler de ağıt yazmışlardır. 5- Hiciv, eleştiri: Süryani şairleri hicivsel şiir yazmamışlardır. Zaten şiirleri, kötü ve değersiz sözlerden uzaktır. Ancak bununla beraber, doğru inanca sarılmak ve inancın zaferi için bu türden bir kaç şiire rastlanır. Mor Efrem�in Bardayson�u eleştirdiği bir ilahisi, Suruçlu Mor Yakup�un Nastur�u eleştirdiği şiiri, Tikrit�li Antun�un da iftira, nankörlük ve hoşgörüsüzlükle ilgili yazdığı şiir bunlara birer örnektir. Basibrin�li Eşayo ve Beth Manam�lı Şemun�un iki uzun şiirinde olduğu gibi, Bar Andrevos�un çağdaşı bazı ruhanilerine yönelttiği keskin eleştiriler de bu türden algılanabilir. Barebroyo da çağdaşları olan liderlerle ilgi birkaç beyit yazmıştır, ancak bunlar yergiden çok kınama olarak algılanmalıdır. 6- Bilgelik ve Felsefe: Süryani şairlerinin şiirleri büyük bir kısmı bilgelik ve bitmek tükenmek bilmeyen ahlaki öğütlerle doludur. Ruh, mükemmellik ve mükemmele ulaşmanın yolları üzerine felsefik söylemlere, Bar Madani ve Barebroyo�un antolojilerinde rastlanır. Barebroyo�nun bazı şiirlerinde Sokrates�in prensipleri hakkında detaylı bir anlatım vardır. 7- Dostluk ve Özlem: Barebroyo�nun (Abulfaraç) akıcı ve tatlı bir uslupla yazdığı bu türde pek çok şiiri vardır. Bunlar daha çok gerçek dostluk, arkadaşlarla olan iletişim ve toplumun mutluluğu hakkındadır. Bu şiirler, özellikle okul arkadaşı Urfa�lı Mafiryan Saliba�yı eleştirdiği şiirde olduğu gibi; ustaca girişler, renkli tasvirler, veciz sözler ve açık bir anlatım içermektedir. Patrik Nuh�da bu türde açık ve anlaşılır bir şekilde yazdığı beyitler vardır. 8- Övünme, kahramanlık ve aşk şiirleri: Süryani şairlerinin bu türde şiirler yazdıklarını hiç bir yerde rastlayamadık. Bununla beraber, Barebroyo�nun ruhsal sevgi ve akıl üzerine yazdığı, metafor ve güzel bir anlatımla süslediği şiirleri de bir şaheser niteliği taşımaktadır. Özellikle Barebroyo�nun Tanrı Hikmeti üzerine yazdığı muhteşem şiirinin eşi benzeri yoktur. Bu şiir bir çok lisanlara çevrilmiştir. Arapça�ya da Bıtrıs Bustani tarafından metrik formda çevrilen bu şiir şöyle başlar: "Fgabi bıolmo tlithö dmaghar lşemşo zivo, yoye kubolö zorgon ayne vafe hezvo" ( Parıltısı güneşi kamaştıran bir kız gördüm alemde, Görünüşü çarpıcı, alımlı, gözleri zümrüt mavisi ) Sonraki dönemlerde, Yakup Ktarboloyo, Beth Manam�li Yuhanon Ganono ve Yakup Saka gibi pek çok şair, Barebroyo�yu taklit etmeye çalıştı ancak hiçbiri Onun yeteneklerine ulaşamadı.
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
|
05-24-2008, 12:29 AM
|
#15 (permalink) | |||||||||||
|
Süryanca türkce siirler
İLİM Ey Tanrı! İlmi seven kişiye ilim ver, Ve güzel öğreten öğretmene de, Egemenliğinde büyük yap. Altını ölçülü bir miktarla kazanmaya çalış, Ama ilmi sınırsız olarak öğrenmeğe gayret et. Çünkü altın sıkıntıları çoğaltır, İlim ise, rahatlık ve hoşnutluk kazandırır. Küçüklüğünde mütevazı ol ki, İhtiyarlığında yücelebilesin. Kendine iyi davranışlar kazandır ki, Mutlu bir hayat yaşayabilesin.
FAZİLET Ey bedenin uğruna çaba sarfeden, boşuna yoruluyorsun. Hüsrandan yarar göreceksin diye neden umutlanıyorsun. Ruhun için uğraş, çünkü onun vasıtasıyla Tanrı�nın adıyla çağrıldın. Konuşkan mantığını, etinden değil ruhundan almışsındır. RUHBar Madeni "Süryanice şiirinden" Ey küçük güvercin! Eğer yüceliklerle gururlanıyorsan, Ve onları toplamak için çaba harcıyorsan, Bol ışınlara sahip olan güneş gibi parlayacak, Ve melekler gibi ruhun ışınlarıyla yetkinleşeceksin. Teori ve pratiklerle süslenecek olursan, Ve yücelme doruğunda kendini sabitleştirir, Somut özdeğin köleliğinden özgürleşebilirsen, Göksel özgür kişilere çabuk eşlik edeceksin. SÜRYANİCE DİLİ'NİN YAKINMASIBar Ebroyo (Abulfaraç) " Süryanice şiirinden" Benim bir zamanlar özgür ve çok cesur oğullarım vardı. Yücelttiler beni her tarafa ve tüm halklar arasına yayarak. Bütün dillere beni baş ve ünlü bir taç yaptılar. O denli ki, birçok ülke benimle konuşur oldu. Benimle yazıldı eski toplulukların tarihleri. Ve çağlara göre gurur okşayan yasaları. Benimle olmuştur uygarlığın her tarafa yayılışı. Ve ünlü sanatların yaygınlık kazanması. Benimle oldu inanç ve tüm öğretilerin yayılışı. Her türlü yararın kaynağı oldum tüm insanlara. Oysa şimdi savsaklıyor beni oğullarım ve adımı taşıyanlar. Önemsemeden tamamıyla beni terk ettiler. Eyvahlar olsun, oğullarım bana çektirdiği acıya. Keşke yalnız bana, daha çok kendilerine haksızlık ediyorlar. Halkların nüfusu çoğalırken, azalıyor onlarınki. Eksik kaldılar, beylikten köleliğe dönerek. Peki ne zaman doğacak içlerine kahramanların ruhu? Ve dolaşacaktır damarlarında utkuluların kanı. Geçiyor soğuk kışın günleri üç ayda. Fakat yüzyıllardan beri sonu gelmemiştir kışımınkinin. Mor Filüksinos Hanna Dolabani    
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
  |
«
önceki Konu
|
sonraki Konu
»
| Seçenekler | |
| Stil | |
Normal
|
|
