Avusturya Tiyatrosu
Avusturya Tiyatrosu
Avusturya Tiyatrosu, genelinde, Alman dili tiyatrosu bağlamında değerlendirilmekle birlikte; Alman Tiyatrosu’nun bir ürünü olmayıp, kökenleri oratçağa uzanan kendine özgü çizgiler taşır. Ancak, toplumsal tarihsel bağlamda kendine özgü bağımsız Avusturya Tiyatrosu olarak 19. yüzyıldan bu yana değerlendirilir.
Avusturya Tiyatrosu’nun bu bağlamda ilk en önemli oyun yazarı Avusturya edebiyatının kurucusu sayılan Franz Grillparzer’dir. Grillparzer’in temsil ettiği klasik tarihsel geleneğin dışında, Avusturya Tiyatrosu’nda köylü oyun geleneğine rastlanır. Avusturya Tiaytrosu’nun belirleyici özelliği Viyana halk güldürüsü olup, Ferdinand Raimund ile Johann Nestroy gibi yazarların elinde yetkinliğe ulaşmıştır. 1776’da Viyana’da kurulan Burgtheater, Avusturya Tiyatrosu’nun yüzyıllar boyu simgesi haline geldiği gibi, Raimund ve Nestroy’un halk komedyalarına açılmasıyla birlikte, saray tiyatrosu olmaktan çıkıp, halk tiyatrosu kimliğini de kazanmıştır. Anzenburger ise, 19. yüzyılda Avursturya Tiyatrosu’nda natüralizm kurucusu olmuştur.
Avusturya Tiyatrosu 20. yüzyılın başında, Arthur Schnitzler ve Hugo von Hoffmannstahl’in oyunlarıyla altın çağına girmiştir. Schnitzler’in gerçekçi komedyaları ile Hoffmannstahl ‘in natüralizme karşı geliştirdiği romantik oyunlar, evrensel bir düzeyi temsil etmişlerdir. Bu iki önemli adı izleyen özgün oyun yazarları arasında, çok yönlü yaratımlarıyla Hermann Bahr, dışavurumcu tiyatronun temsilcisi ünlü ressam Oskar Kokocshka, günümüzde yeniden bulgulanan Odön von Horvath, siyasal ve ulusal kimlik sorunlarına yönelen Karl Zuckmayer, Theodor Csokor, Stefan Zweig ve Franz Werfel yer alırlar. 1. ve 2. Dünya Savaşı’nın temsilcisi olan bu yazarlar kadar, Avusturya’daki tiyatro etkinlikleri de Avusturya’nın Hitler Almanyası’na bağlanmasıyla çöküş dönemine girmiş; Friedrich Schreyvogel, Max Mell, Erwin Kolbenheyer gibi Nazi yanlısı yazarlar öne çıkmışlardır. 1944’te ise, bütün tiyatrolar kapatılmış bulunuyordu; tiyatroların yenieden açılmaya başlaması 2. Dünya savaşı’nın bitmesine rastlar; bu yeniden kurulma döneminde, Volkstheater başı çeken tiyatro olmuştur. Yeniden bulgulanan Horvath yanısıra, Elias Canetti, Marie Louise Fleisser ve Fritz Hochwalder savaş sonrası dönemin en önde gelen genç oyun yazarı adlarıdır. Savaş sonrası 1950 avusturya Tiyatrosu, bir iletişim tarzı olarak da yetersizliğini vurgulayarak, bir çeşit happening olan “şiirsel gösteriler” uygulayan Viyana Topluluğu’nun doğuşuna tanıklık eder. H.C. Artman, G. Ruhm, F. Achleitner, K. Bayer ve Oswald Wiener gibi Viyana Topluluğu yazarlarının 1960’ların Forum Stadpark yazarları üstünde büyük etkisi olmuştur. Saldırgan bir toplumsal eleştiri doğrultusunda göreneksel dil kalıplarını kökten yıkan Forum Stadpark’ın başlıca yazarları Wolfgang Bauer, Peter Turrini ve Peter Handke’dir. Bugün için Avusturya Tiyatrosu’nun en büyük adı ise, çok verimli bir yazar olan Thomas Bernhard’dır.
(Alıntıdır)
|
05-07-2008, 09:24 PM
Normal
